Harper Lee, Altın Kitaplar
Bülbülü Öldürmek, edebiyat tarihinin efsanevi kitaplarından biri. Başrolünde Gregory Peck'in oynadığı filmi izlemiştim, keşke filmi izlemeden önce kitabı okumuş olsaydım diye düşündüm. Film iyi güzel ama, kitabın o büyülü havasını veren bir sürü detayı atmak zorunda kalmışlar haliyle.
Kitabın büyüsü bence şu: Küçük kız çocuğu Scout'ın ağzından anlatılan olayları okurken, anında çocukluğunuza dönüyorsunuz. İnanılır gibi değil, sanki ilkokuldayım, o bitmek tükenmek bilmeyen yaz tatili başlamış. Tozlu ve sıcak mahallede koşturarak oyunlar oynuyorum. O kadar enfes yazılmış bir kitap Bülbülü Öldürmek. Şiir gibi akıp gidiyor.
Scout ve abisi Jem, avukat babaları Atticus ile Amerika'nın güney bölgesinde ufak Maycomb kasabasında yaşamaktadırlar. Kölelik yıllar önce kaldırılmış ama siyahlara karşı ırkçılık özellikle güneyde hiç bitmemiştir. Scout ve Jem, hayalgüçlerini alabildiğine kullandıkları oyunlar oynarlar, merakla dış dünyayı izlerler. Babaları beyaz bir kadına tecavüz etmekle suçlanan bir zencinin savunmasını üstlenince gerçek hayatla yüzyüze geleceklerdir.
İşte Scout bize, Jem ile oynadıkları oyunları, kavgalarını, büyüme sıkıntılarını, babaları ile harikulade ilişkilerini, Maycomb kasabasında yaşayan tipleri anlatırken yavaş yavaş bir bulut gibi dava çöküyor olaysız günlerin üzerine. Dava meselesi kitapta olaylara çok güzel yedirilerek anlatılıyor. Filmde ise filmin ilk yarısı çocuklar, ikinci yarısı salt dava üzerine idi sanki. Kitap öyle değil. Scout ve Jem'in yaşadıkları birkaç yazı okurken davayı ve etrafında gelişen olayları da okuyoruz. Ama ayrı bir konu gibi değil, hayatlarının bir parçası olarak.
Yıllar boyu defalarca okunacak bir kitap. Sanırım çocuk olmak, büyümek, vicdan ve ırkçılığa dair yazılmış en güzel eser. Harikulade.
